2.3. Nghị định số 20/2026/NĐ-CP của Chính phủ

Nghị định này quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị quyết 198/2025/QH15 liên quan đến các cơ chế, chính sách phát triển kinh tế tư nhân.

• Điều 4, Điều 5 Nghị quyết 198/2025/QH15 

• Chương II Nghị định 20/2026/NĐ-CP 

• Bảo đảm quyền tự do kinh doanh, quyền sở hữu tài sản, quyền bình đẳng tiếp cận nguồn lực,

• Cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh, thủ tục hành chính.

• Áp dụng nguyên tắc: “Doanh nghiệp được làm những gì pháp luật không cấm”.
• Rà soát và loại bỏ những điều kiện kinh doanh không hợp lý, gây cản trở sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân
• Cắt giảm ít nhất 30% thời gian xử lý thủ tục hành chính, ít nhất 30% chi phí tuân thủ pháp luật, ít nhất 30% điều kiện kinh doanh.
• Thay thế các loại giấy tờ là thành phần hồ sơ thủ tục hành chính bằng các thông tin tương ứng được khai thác từ các cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

o   Ví dụ: Đối với thành phần hồ sơ thủ tục hành chính, các thông tin như Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (đối với doanh nghiệp được thành lập theo Luật Doanh nghiệp); Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh; Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã được thay thế bằng việc khai thác thông tin trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp (khoản 5 Điều 4 Nghị quyết số 66.7/2025/NQ-CP, Phụ lục I. Danh mục thủ tục hành chính có thành phần hồ sơ thay thế bằng dữ liệu)

• Không yêu cầu doanh nghiệp cung cấp thành phần hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính mà các thông tin trong thành phần hồ sơ đã có dữ liệu trong các cơ sở dữ liệu được cơ quan chủ quản cơ sở dữ liệu công bố. Trường hợp không khai thác được thông tin hoặc thông tin khai thác được không đầy đủ, không chính xác thì cơ quan, người có thẩm quyền tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính yêu cầu doanh nghiệp bổ sung thành phần hồ sơ.
• Cắt giảm 38 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Các ngành nghề được bỏ giấy phép kinh doanh gồm nhóm ngành về tài chính - kế toán và thương mại; văn hóa, xã hội và y tế; công nghệ và đất đai; nông - lâm nghiệp, thủy sản; xây dựng và giao thông.
• Tạo thuận lợi trong giải quyết thủ tục hành chính: Cung cấp dịch vụ công cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh không phụ thuộc vào địa giới hành chính.
• Chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm => chuyển quản lý điều kiện kinh doanh từ việc cấp phép sang công bố điều kiện và kiểm tra sau đó.
• Mở rộng trường hợp, căn cứ để Tòa án xem xét, quyết định việc giải quyết phá sản theo thủ tục rút gọn.

Doanh nghiệp tư nhân đủ năng lực được phép tham gia vào các chương trình đầu tư công và dự án quốc gia trọng điểm, thay vì việc này chỉ dành cho doanh nghiệp nhà nước hoặc tập đoàn lớn.

• Điều 9, Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 

• Chương III Nghị định 20/2026/NĐ-CP 

• Ưu đãi thuế TNDN đối với:;

• Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; 

• Doanh nghiệp nhỏ và vừa; 

• Doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực ưu tiên;

• Hỗ trợ tiếp cận vốn tín dụng, quỹ bảo lãnh tín dụng; 

• Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (CIT): 

• Thu nhập từ chuyển nhượng vốn và cổ phần: 

• Ưu đãi thuế cho chuyên gia/nòng cốt đổi mới: 

• Doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được Nhà nước hỗ trợ lãi suất 2%/năm khi vay vốn để thực hiện các dự án xanh, tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị (ESG). 

• Điều 7, ĐiỀU 8 Nghị quyết 198/2025/QH15 

• Chương II Nghị định 20/2026/NĐ-CP 

• Bố trí quỹ đất cho doanh nghiệp tư nhân trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp.
• Ưu tiên doanh nghiệp tư nhân tiếp cận đất đai minh bạch, công khai.
• Giảm rào cản thủ tục hành chính: Chính phủ chỉ đạo rút gọn thời gian xử lý thủ tục, điều kiện kinh doanh, và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt trong các lĩnh vực ưu tiên.
• Tạo điều kiện tiếp cận đất đai & mặt bằng sản xuất :Chính phủ nhấn mạnh cần tạo điều kiện hơn nữa về quyền sử dụng đất, mặt bằng kinh doanh cho doanh nghiệp tư nhân, giảm chi phí ban đầu, và tháo gỡ điểm nghẽn phát triển.
• Ngân sách địa phương được dùng để hỗ trợ một phần trong việc đầu tư xây dụng hệ thống kết cấu hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, vườn ươm công nghệ, bao gồm: Hỗ trợ thu hồi đất, bồi thường, tái định cư; hỗ trợ đầu tư công trình kết cấu hạ tầng giao thông, cấp điện, cấp nước, thoát nước, xử lý thải và thông tin liên lạc => Không áp dụng quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công đối với tài sản hình thành từ nguồn vốn hỗ trợ đầu tư này.
• Đối với khu công nghiệp, cụm công nghiệp thành lập mới sau ngày 17/5/2025:

o   Diện tích đất đối với từng khu công nghiệp, cụm công nghiệp đã đầu tư xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng sẽ được UBND tỉnh dành bình quân 20ha/khu (cụm) công nghiệp;

o   5% diện tích đất khu (cụm) công nghiệp trên địa bàn tỉnh được dành cho doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo thuê, thuê lại.

• Doanh nghiệp công nghệ cao thuộc khu vực kinh tế tư nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được hỗ trợ giảm tối thiểu 30% tiền thuê lại đất trong vòng 05 năm đầu kể từ ngày ký hợp đồng thuê đất với chủ đầu tư kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, vườn ươm công nghệ. Khoản hỗ trợ tiền thuê đất này được Nhà nước hoàn trả cho chủ đầu tư.
• Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo thuê nhà, đất là tài sản công chưa sử dụng hoặc không sử dụng tại địa phương.
• Cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình trong thực hiện các thủ tục hành chính về đất đai.

Đánh giá: Giải quyết “nút thắt” lớn nhất của doanh nghiệp tư nhân hiện nay.

• Điều 12, Điều 14 Nghị quyết 198/2025/QH15 

• Chương IV Nghị định 20/2026/NĐ-CP 

• Hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân: 

• Nghiên cứu & phát triển (R&D); 

• Chuyển đổi số; 

• Tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. 

• Hỗ trợ khởi nghiệp, R&D và liên kết chuỗi Đẩy mạnh các chương trình kết nối SMEs với chuỗi cung ứng lớn (FDI, tập đoàn quốc tế). Hỗ trợ “cầu nối” giữa doanh nghiệp tư nhân với các quỹ đầu tư, hệ sinh thái khởi nghiệp và các tổ chức hỗ trợ đổi mới.
• Thực hiện chương trình Go Global với 4 nội dung trọng tâm: 

o   Hỗ trợ pháp lý quốc tế: Cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý xuyên biên giới, hỗ trợ giải quyết tranh chấp, đăng ký nhãn hiệu, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ tại thị trường nước ngoài.

o   Hướng dẫn tài chính và tiếp cận vốn toàn cầu: Tư vấn IPO, kết nối quỹ đầu tư quốc tế, tiếp cận sàn gọi vốn nước ngoài.

o   Xây dựng thương hiệu toàn cầu: Hỗ trợ nghiên cứu thị trường, định vị thương hiệu, thiết kế bộ nhận diện, thực hiện chiến dịch marketing số quốc tế.

o   Kết nối mạng lưới phân phối quốc tế: Liên kết với hệ thống thương vụ, hiệp hội ngành nghề, sàn thương mại điện tử xuyên biên giới và hội chợ chuyên ngành.

• Thúc đẩy tăng trưởng GDP.
• Tăng số lượng và chất lượng doanh nghiệp tư nhân.
• Tạo thêm việc làm và nguồn thu ngân sách.
• Dự kiến đến 2030: Tăng nhanh số lượng doanh nghiệp tư nhân, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, hướng tới đóng góp lớn hơn vào GDP, nguồn thu ngân sách và việc làm.

• Dự kiến Đến 2045: Xây dựng một khu vực kinh tế tư nhân mạnh, năng động, đổi mới sáng tạo ở tầm quốc tế.
• Cắt giảm thủ tục, điều kiện kinh doanh => khuyến khích tinh thần kinh doanh, sáng tạo của các doanh nghiệp.
• Không phân biệt đối xử giữa các doanh nghiệp => tạo môi trường tự do kinh doanh, cạnh tranh bình đẳng.
• Tạo điều kiện để các doanh nghiệp tiếp cận cơ hội kinh doanh và nguồn lực kinh tế, nhất là vốn, đất đai, công nghệ, nhân lực, dữ liệu và các nguồn lực hợp pháp khác.
• Chống nhũng nhiễu + cung cấp dịch vụ công + giảm thủ tục hành chính => Tạo môi trường kinh doanh thông thoáng, minh bạch, tiết kiệm thời gian và chi phí.
• Các chính sách hỗ trợ nhằm khuyến khích kinh tế tư nhân phát triể, xóa bỏ định kiến về kinh tế tư nhân Việt Nam và khẳng định tầm quan trọng của kinh tế tư nhân đối với nền kinh tế của đất nước. 
• Miễn lệ phí môn bài trong 3 năm đầu => khuyến khích khởi nghiệp và mở rộng khu vực kinh doanh chính thức; giảm áp lực tài chính ban đầu và tạo điều kiện thuận lợi cho các chủ thể mới bước vào thị trường.
• Bỏ thuế khoán => thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ kinh tế phi chính thức sang chính thức, tạo điều kiện để hộ kinh doanh lớn mạnh và gia nhập thị trường chính thức một cách thuận lợi; tạo sự công bằng về thuế giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp.
• Cho phép doanh nghiệp tư nhân tham gia các chương trình đầu tư công => mở rộng không gian phát triển cho các doanh nghiệp trong nước, tạo cơ hội để các doanh nghiệp tích lũy kinh nghiệm, nâng cao năng lực quản trị và vận hành theo tiêu chuẩn quốc tế; tạo dựng uy tín, nền tảng và quan hệ cần thiết để vươn ra thị trường khu vực và toàn cầu. 

• Hệ thống thể chế và pháp luật còn tồn tại những vướng mắc, bất cập. 

• Tư duy và nhận thức về vị trí, vai trò của kinh tế tư nhân trong tổng thể nền kinh tế thị trường định hướng XHCN vẫn chưa thật sự đầy đủ, chưa theo kịp yêu cầu phát triển trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.  

• Hiệu quả hoạt động của khu vực kinh tế tư nhân còn ở mức thấp, thể hiện rõ qua năng suất lao động hạn chế. Hoạt động sản xuất - kinh doanh của nhiều doanh nghiệp tư nhân vẫn dựa chủ yếu vào lao động thủ công, khó tạo ra bứt phá về năng suất và hiệu quả kinh tế.