|
|
01 - Tóm tắt vụ việc |
|
Công ty XXX, một doanh nghiệp Nhật Bản, hiện đang xem xét triển khai dịch vụ chăm sóc ban ngày (chăm sóc ngoại trú) dành cho người cao tuổi tại Hà Nội, Việt Nam (sau đây gọi là "Dự án"). Tại Việt Nam những năm gần đây, cùng với tốc độ già hóa dân số, nhu cầu về dịch vụ chăm sóc sức khỏe đang tăng đột biến. Đặc biệt tại các khu vực đô thị, nhu cầu đối với các cơ sở chăm sóc người cao tuổi và dịch vụ hỗ trợ tại nhà ngày càng lớn. Trong bối cảnh đó, Công ty XXX đã yêu cầu chúng tôi tư vấn pháp lý về việc "Liệu một doanh nghiệp Nhật Bản có thể độc lập triển khai dự án dịch vụ chăm sóc ban ngày tại Việt Nam hay không", cũng như các quy định về tỷ lệ sở hữu vốn nước ngoài, mã ngành có thể đăng ký, thủ tục cần thiết và rủi ro đi kèm. |
|
|
02 - Tư vấn pháp lý từ Luật sư Việt Nam |
▶ Vấn đề pháp lý 1: Khả năng đăng ký kinh doanh dịch vụ chăm sóc ban ngày của nhà đầu tư nước ngoài
Việc phân loại ngành nghề cho Dự án này được xác định như sau:
|
Nội dung dịch vụ |
Ngành nghề tương ứng |
Cam kết WTO/FTA |
|
Hỗ trợ chăm sóc sức khỏe (Hỗ trợ tắm rửa, ăn uống, đi lại...) |
CPC 93191 (Dịch vụ y tế và chăm sóc xã hội) "Hoạt động chăm sóc người cao tuổi" (VSIC 8730) |
✅ Khối các nước thành viên CPTPP được phép sở hữu 100% vốn nước ngoài |
|
Hỗ trợ di chuyển cho người cao tuổi (Đưa đón) |
Vận tải hành khách |
❌ Không cho phép nhà đầu tư nước ngoài tham gia (Bắt buộc phải liên kết với doanh nghiệp nội địa) |
Việt Nam là quốc gia thành viên của Hiệp định CPTPP, do đó doanh nghiệp Nhật Bản hoàn toàn có thể đăng ký kinh doanh dịch vụ chăm sóc thuộc mã CPC 93191 với 100% vốn đầu tư nước ngoài (tham khảo Phụ lục CPTPP).
✅ Tuy nhiên:
· Trong thực tiễn, các cơ quan chức năng thường quen thuộc với Biểu cam kết WTO nhưng lại khá bỡ ngỡ với các đăng ký dựa trên CPTPP hoặc AFAS (Khung ASEAN), dẫn đến khả năng cao cần phải giải trình và thương lượng thêm.
· Do đó, cần có cách tiếp cận khéo léo, chủ động giải trình trước cơ quan nhà nước đồng thời đưa ra các căn cứ pháp lý rõ ràng từ Hiệp định CPTPP.
▶ Vấn đề pháp lý 2: Các điều kiện đăng ký cấp phép (VSIC 8730)
Trường hợp đăng ký kinh doanh dưới mã ngành "Hoạt động chăm sóc tập trung người cao tuổi, người khuyết tật" (VSIC 8730), doanh nghiệp cần đáp ứng các điều kiện sau:
|
Tiêu chí |
Yêu cầu chính |
|
Loại hình pháp nhân |
Có thể thành lập dưới dạng doanh nghiệp thông thường hoặc cơ sở bảo trợ xã hội |
|
Yêu cầu đối với Người đại diện |
Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, không có tiền án tiền sự hoặc đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự |
|
Tiêu chuẩn cơ sở vật chất |
Khu vực đô thị: Bình quân tối thiểu 10m2/người sử dụng, thiết kế không rào cản (barrier-free), trang bị đầy đủ hệ thống điện, cấp thoát nước v.v. |
|
Yêu cầu đối với nhân sự |
Phải đáp ứng tiêu chuẩn về năng lực chăm sóc, đạo đức, sức khỏe và tuân thủ quy định về số lượng nhân sự bố trí tối thiểu |
✅ Để thành lập, dự án cần đáp ứng một số điều kiện nhất định về vốn và nhân sự. Tuy nhiên, một khi đã thỏa mãn các điều kiện này, về nguyên tắc, việc đăng ký là hoàn toàn khả thi.
▶ Vấn đề pháp lý 3: So sánh các cấu trúc đầu tư (Thành lập mới 100% - Hợp đồng BCC - M&A)
Để tiến hành Dự án, Công ty XXX có 3 sự lựa chọn chính về cấu trúc đầu tư như sau:
|
Cơ chế |
Tổng quan |
Ưu điểm chính |
Điểm cần lưu ý |
|
① Thành lập mới 100% (Độc lập) |
Triển khai dự án thông qua pháp nhân do Công ty XXX sở hữu 100% vốn |
Mức độ tự do cao trong việc ra quyết định |
Quy định về vốn ngoại và quy trình thẩm định cấp phép có xu hướng khắt khe hơn |
|
② Hợp đồng BCC |
Ký kết hợp đồng hợp tác kinh doanh với doanh nghiệp nội địa Việt Nam (Không thành lập pháp nhân) |
Thủ tục pháp lý được đơn giản hóa, có thể triển khai nhanh chóng |
Rủi ro trong việc thống nhất ý kiến với đối tác và nguy cơ phát sinh tranh chấp |
|
③ M&A |
Mua lại doanh nghiệp nội địa và tận dụng giấy phép hiện có |
Có thể sử dụng ngay các giấy phép đã được cấp |
Yêu cầu phải thực hiện Due Diligence (Thẩm định) kỹ lưỡng và áp lực quản lý hậu M&A |
✅ Cấu trúc được đề xuất (Trong giai đoạn đầu triển khai): ② Cấu trúc hợp đồng BCC
→ Lý do: Cho phép khởi động dự án một cách nhanh chóng, linh hoạt và có thể tận dụng ngay các giấy phép của đối tác địa phương.
|
◆ Kết luận và Định hướng triển khai ◆ Khi Công ty XXX tiến hành Dự án này tại Việt Nam, việc đầu tư với 100% vốn nước ngoài dựa trên nền tảng của CPTPP về mặt lý thuyết là hoàn toàn có thể. Tuy nhiên, thực tiễn đòi hỏi doanh nghiệp phải có chiến lược tiếp cận phù hợp với các tập quán hành chính của cơ quan nhà nước. Do đó, chúng tôi khuyến nghị Công ty nên tiến hành theo các bước sau: 1. Làm rõ mục tiêu kinh doanh và nội dung dịch vụ để khớp với mã "CPC 93191", sẵn sàng cho quá trình đàm phán cấp phép. 2. Áp dụng cấu trúc BCC để liên kết với các doanh nghiệp nội địa đã có sẵn giấy phép, nhằm đẩy nhanh tốc độ triển khai dự án. 3. Chuẩn bị sẵn lộ trình chiến lược bài bản để chuyển đổi sang mô hình công ty 100% vốn nước ngoài (Độc lập) hoặc M&A trong tương lai. 4. Chủ động xúc tiến sớm chiến lược nhân sự và tìm kiếm cơ sở vật chất đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của nước sở tại. |