|
|
01 - Tóm tắt vụ việc |
|
Công ty XXX (100% vốn Nhật Bản) đang lên kế hoạch triển khai chuỗi các cửa hàng bán lẻ quy mô lớn, với diện tích mỗi cửa hàng trên 500m², đặt tại các trung tâm thương mại ở Việt Nam. Liên quan đến dự án này, chúng tôi đã tiếp nhận yêu cầu tư vấn về các khía cạnh pháp lý sau:
|
|
|
02 - Tư vấn pháp lý của luật sư |
▶ Vấn đề 1: Điều kiện cơ bản và các thủ tục đăng ký cần thiết khi triển khai hoạt động bán lẻ
- Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài hoàn toàn có thể độc lập thực hiện hoạt động bán lẻ tại Việt Nam (không bắt buộc phải liên doanh với doanh nghiệp nội địa).
- Hàng hóa bán lẻ có thể là hàng nhập khẩu hoặc hàng hóa thu mua tại thị trường nội địa.
✅ Tổng hợp các thủ tục đăng ký và giấy phép cần thiết:
|
Hoạt động |
Thủ tục cần thiết |
Lưu ý pháp lý |
|
Bán lẻ |
Đăng ký ngành nghề bán lẻ (trên IRC/ERC) + Xin cấp Giấy phép lập cơ sở bán lẻ/Giấy phép kinh doanh (TRC) |
Bắt buộc phải đăng ký ngành nghề và xin giấy phép. |
|
Bán buôn (B2B) |
Chỉ cần đăng ký ngành nghề bán buôn (Không cần xin Giấy phép kinh doanh) |
Ngoại trừ một số mặt hàng đặc thù như xăng dầu, gạo... |
|
Hoạt động giao hàng |
Đăng ký ngành nghề vận tải hàng hóa bằng đường bộ |
Có quy định hạn chế đối với nhà đầu tư nước ngoài (giới hạn sở hữu 49% + bắt buộc phải liên doanh). |
|
Hoạt động xuất nhập khẩu |
Chỉ cần ghi nhận trên IRC (không cần đăng ký mã ngành) |
Bắt buộc phải được ghi nhận rõ ràng. |
✅ Giải pháp cho hoạt động giao hàng:
Chúng tôi khuyến nghị quý doanh nghiệp nên hợp tác với đơn vị vận chuyển nội địa thông qua Hợp đồng Hợp tác Kinh doanh (BCC), hoặc áp dụng mô hình ủy thác giao hàng (đơn vị vận chuyển sẽ trực tiếp thu phí giao hàng từ khách hàng).
▶ Lưu ý khi xin Giấy phép kinh doanh/Giấy phép lập cơ sở bán lẻ (TRC)
- Để cơ sở bán lẻ đi vào hoạt động, bắt buộc phải xin cấp Giấy phép bán lẻ (TRC) từ Sở Công Thương nơi đặt trụ sở cửa hàng.
- Giấy phép phải được cấp cho từng mặt hàng kinh doanh (theo mã HS), và tuyệt đối không được bán những mặt hàng chưa đăng ký.
✅ Những điểm cần lưu ý khi nộp hồ sơ xin cấp phép:
- Quá trình thẩm định cấp phép thường kéo dài tính bằng tháng. Do đó, việc lập kế hoạch nộp hồ sơ bằng cách tính ngược từ ngày dự kiến khai trương là cực kỳ quan trọng.
- Chúng tôi khuyến nghị nên tổng hợp và đăng ký mã HS cho toàn bộ các mặt hàng cùng một lúc, bao gồm cả những sản phẩm dự kiến bán trong tương lai.
- Trong quá trình thẩm định hồ sơ, việc thể hiện định hướng ưu tiên tỷ lệ nội địa hóa (local content - thu mua hàng hóa trong nước) sẽ là "chìa khóa" giúp quá trình xin cấp phép diễn ra suôn sẻ hơn.
▶ Vấn đề 3: Cấp phép lập cơ sở bán lẻ (từ cửa hàng thứ 2 trở đi) và thủ tục Kiểm tra nhu cầu kinh tế (ENT)
- Về nguyên tắc, việc thành lập cơ sở bán lẻ từ cửa hàng thứ 2 trở đi bắt buộc phải thực hiện thủ tục ENT.
- Ngoại lệ: Sẽ được miễn trừ thủ tục ENT đối với các cơ sở bán lẻ có diện tích dưới 500m², đặt tại trung tâm thương mại và không thuộc mô hình cửa hàng tiện lợi hoặc siêu thị mini.
✅ Về việc miễn trừ ENT theo Hiệp định CPTPP:
- Việt Nam là quốc gia thành viên của Hiệp định CPTPP. Theo cam kết, kể từ ngày 14/01/2024, nghĩa vụ thực hiện ENT đối với các doanh nghiệp thuộc các nước thành viên về nguyên tắc sẽ được bãi bỏ.
- Tuy nhiên, qua trao đổi và nắm bắt thực tiễn từ Sở Công Thương, chừng nào Việt Nam chưa hoàn thiện các văn bản hướng dẫn chi tiết (nội luật hóa), khả năng cao doanh nghiệp vẫn bị yêu cầu thực hiện thủ tục ENT.
✅ Chiến lược ứng phó:
- Đối với kế hoạch mở cửa hàng từ cơ sở thứ 2 trở đi, cần tiến hành tham vấn trước với cơ quan quản lý để đánh giá cẩn trọng về khả năng được miễn ENT.
- Cần chủ động chuẩn bị sẵn sàng các tài liệu khảo sát thị trường và báo cáo kế hoạch đóng góp cho kinh tế địa phương để phục vụ quá trình thẩm định ENT trong trường hợp bị yêu cầu.
▶ Vấn đề 4: Đăng ký vận hành trang thương mại điện tử và tuân thủ bảo vệ dữ liệu cá nhân
- Trường hợp tiến hành bán hàng thông qua website của công ty, doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục Thông báo website thương mại điện tử (E-commerce Notification) với cơ quan quản lý nhà nước.
- Ngoài ra, nếu trên website có thu thập thông tin khách hàng (họ tên, địa chỉ, số điện thoại, v.v.), doanh nghiệp bắt buộc phải tuân thủ các thủ tục theo quy định tại Nghị định số 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
✅ Các công việc chính cần thực hiện:
- Hoàn tất thủ tục Thông báo website thương mại điện tử trước khi chính thức vận hành trang web.
- Hiển thị rõ ràng các điều khoản yêu cầu sự đồng ý minh thị (explicit consent) của khách hàng về việc thu thập thông tin trên website.
- Xây dựng và công bố công khai Chính sách bảo vệ dữ liệu cá nhân (Privacy Policy), trong đó quy định rõ phương thức quản lý, mục đích sử dụng và thời gian lưu trữ dữ liệu khách hàng.
|
◆ Kết luận và Định hướng xử lý tiếp theo ◆ Để Công ty XXX có thể triển khai thuận lợi dự án kinh doanh bán lẻ quy mô lớn tại Việt Nam, doanh nghiệp cần tiến hành đồng bộ các hạng mục sau:
|