Ngày 11/12/2025, Quốc hội Việt Nam đã thông qua Luật Đầu tư số: 143/2025/QH15 (sau đây gọi là “Luật Đầu tư 2025”), có hiệu lực thi hành từ ngày 01/03/2026, với nhiều sửa đổi, bổ sung quan trọng so với Luật Đầu tư 2020. Các thay đổi này tập trung vào đơn giản hóa thủ tục hành chính, mở rộng tính linh hoạt trong triển khai dự án và hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động đầu tư trong bối cảnh mới. 

Dưới đây BETOHO đã tổng hợp những điểm mới đáng chú ý của Luật Đầu tư 2025, đặc biệt liên quan trực tiếp đến nhà đầu tư nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam:

Luật Đầu tư 2025 cho phép nhà đầu tư nước ngoài được thành lập tổ chức kinh tế (ERC) trước khi thực hiện thủ tục cấp hoặc điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC), với điều kiện đáp ứng các yêu cầu về tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài tại thời điểm thành lập tổ chức kinh tế. Quy định này đánh dấu sự thay đổi căn bản so với Luật Đầu tư 2020, vốn yêu cầu nhà đầu tư phải có dự án đầu tư trước khi được thành lập doanh nghiệp.

Việc nới lỏng trình tự thủ tục giúp nhà đầu tư sớm có tư cách pháp nhân tại Việt Nam, tạo thuận lợi cho việc triển khai các công việc chuẩn bị đầu tư và bảo đảm việc hạch toán minh bạch các chi phí phát sinh trong giai đoạn chuẩn bị dự án.

Theo đó, nhà đầu tư nước ngoài có thể linh hoạt lựa chọn việc thành lập tổ chức kinh tế trước hoặc sau khi thực hiện thủ tục cấp hoặc điều chỉnh IRC.

Luật Đầu tư 2025 đã cắt giảm 36 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, được xem là một trong những cải cách lớn nhằm đơn giản hóa môi trường đầu tư. Nhiều lĩnh vực trước đây chịu điều kiện khắt khe như: dịch vụ việc làm, cho thuê lại lao động, kiến trúc, thẩm mỹ…đều đã được gỡ bỏ khỏi danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện. Thay đổi này giúp rút ngắn thời gian gia nhập thị trường, giảm chi phí tuân thủ và tăng tính linh hoạt trong triển khai hoạt động kinh doanh, đặc biệt mang lại lợi ích thiết thực cho nhà đầu tư nước ngoài trong việc thiết lập và mở rộng hoạt động dịch vụ tại Việt Nam.

Bên cạnh đó, Luật Đầu tư 2025 cũng đã bổ sung một số ngành, nghề kinh doanh có điều kiện mới như: dịch vụ xử lý dữ liệu cá nhân, kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu, kinh doanh sản phẩm và dịch vụ trung gian dữ liệu... nhằm phù hợp với Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 có hiệu lực ngày 01/01/2026 và các văn bản hướng dẫn liên quan. Trong bối cảnh dữ liệu ngày càng đóng vai trò trọng yếu, việc không tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật có thể dẫn đến mức xử phạt rất cao, điển hình như Zalo bị phạt 810 triệu đồng và TikTok bị phạt 880 triệu đồng vì vi phạm quy định bảo vệ quyền lợi người dùng liên quan dữ liệu cá nhân tại Việt Nam. Trước rủi ro pháp lý này, BETOHO luôn chủ động cập nhật và thông tin kịp thời các quy định mới đến khách hàng, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nhận diện sớm rủi ro và xây dựng phương án tuân thủ phù hợp, hạn chế nguy cơ bị xử phạt trong quá trình hoạt động.

Ngoài ra, Luật cũng sửa đổi 27 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, chủ yếu làm rõ phạm vi và yêu cầu áp dụng trên thực tế. 

Xem chi tiết các ngành, nghề bị cắt giảm; sửa đổi và bổ sung “tại đây”

Lưu ý: Mặc dù Luật Đầu tư 2025 có hiệu lực từ ngày 01/03/2026, song Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện (Phụ lục IV) chỉ được áp dụng từ 01/07/2026 nhằm bảo đảm thời gian chuyển tiếp cho cơ quan quản lý ban hành hướng dẫn và để doanh nghiệp rà soát, điều chỉnh hoạt động.  

Luật Đầu tư 2025 cho phép nhà đầu tư được điều chỉnh tăng hoặc giảm thời hạn hoạt động của dự án đầu tư ngay trong quá trình thực hiện, miễn là không vượt quá thời hạn tối đa theo quy định. Đây là điểm mới so với Luật Đầu tư 2020, vốn chỉ cho phép nhà đầu tư được xem xét gia hạn khi dự án đã hết thời hạn hoạt động.

Ví dụ, đối với dự án được cấp thời hạn 30 năm, khi có thay đổi về kế hoạch kinh doanh, nhà đầu tư có thể chủ động đề nghị điều chỉnh giảm còn 20 năm hoặc điều chỉnh tăng thời hạn (trong giới hạn luật định) mà không cần chờ đến thời điểm kết thúc dự án. Trước đây, nếu muốn kéo dài thời hạn trên 30 năm, nhà đầu tư phải chờ đến khi hết năm thứ 30 để làm thủ tục gia hạn; ngược lại, nếu muốn kết thúc sớm, nhà đầu tư buộc phải thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động dự án.

Quy định mới này giúp tăng tính linh hoạt trong quản trị dự án và tối ưu hiệu quả đầu tư.

Luật Đầu tư 2025 quy định rõ ràng hơn các dự án thuộc diện phải chấp thuận chủ trương đầu tư (Điều 24), giúp nhà đầu tư xác định sớm và chính xác nghĩa vụ pháp lý ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án. Đồng thời, Luật mở rộng thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư khi bổ sung Ban Quản lý KCN/KCX/KCNC/KKT là cơ quan có thẩm quyền đối với các dự án thuộc thẩm quyền chấp thuận của Chủ tịch UBND cấp tỉnh nhưng được triển khai trong các khu này. 

So với Luật Đầu tư 2020, vốn chỉ giao thẩm quyền cho Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ và UBND cấp tỉnh thì quy định mới đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, góp phần rút ngắn thủ tục hành chính và tăng tính minh bạch trong quá trình triển khai dự án. 

Bên cạnh đó, Luật Đầu tư 2025 cũng làm rõ thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư thuộc về Chủ tịch UBND cấp tỉnh, thay vì UBND cấp tỉnh như quy định trước đây.

Theo quy định mới, một số trường hợp trước đây phải thực hiện thủ tục chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư đã được lược bỏ, bao gồm:

• Thay đổi tổng vốn đầu tư từ 20% trở lên làm thay đổi quy mô dự án đầu tư;
• Thay đổi công nghệ đã được thẩm định, lấy ý kiến trong quá trình chấp thuận chủ trương đầu tư;

Lý do của việc lược bỏ là nhằm giảm thủ tục hành chính không cần thiết, tránh yêu cầu nhà đầu tư phải thực hiện lại thủ tục chấp thuận trong khi nội dung điều chỉnh không làm thay đổi bản chất, định hướng hoặc tác động chính của dự án; đồng thời tăng tính linh hoạt cho nhà đầu tư trong quá trình triển khai dự án, phù hợp với thực tiễn hoạt động đầu tư và chủ trương đẩy mạnh cải cách, phân cấp và đơn giản hóa thủ tục đầu tư.

Theo Luật Đầu tư 2020, nhà đầu tư phải thực hiện thủ tục chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư khi kéo dài tiến độ dự án làm tổng thời gian thực hiện vượt quá 12 tháng so với tiến độ ban đầu. Luật Đầu tư 2025 đã nới rộng ngưỡng này lên 24 tháng, qua đó giảm số trường hợp phải thực hiện thủ tục điều chỉnh, đồng thời tăng tính linh hoạt cho nhà đầu tư trong quá trình triển khai dự án.

Luật Đầu tư 2025 đã bổ sung ngành, nghề kinh doanh thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng vào danh mục ngành, nghề cấm đầu tư ra nước ngoài, qua đó nâng tổng số ngành, nghề bị cấm từ 10 lên 11 so với quy định trước đây.

Theo Luật Đầu tư 2020, về nguyên tắc, nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư ra nước ngoài phải làm thủ tục xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài (IRC). 

Đến Luật Đầu tư 2025, đã quy định 03 trường hợp được miễn IRC khi đầu tư ra nước ngoài. Theo đó, nhà đầu tư chỉ cần thực hiện thủ tục đăng ký giao dịch ngoại hối mà không phải xin IRC trong các trường hợp sau:

• Dự án có quy mô vốn nhỏ hơn mức quy định của Chính phủ và không thuộc ngành, nghề đầu tư ra nước ngoài có điều kiện; 
• Dự án đầu tư ra nước ngoài gắn với quốc phòng, an ninh triển khai theo thỏa thuận giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ các nước;
• Dự án đầu tư ra nước ngoài của tập đoàn, tổng công ty nhà nước hoặc tổ chức kinh tế theo quy định.

Như vậy, mặc dù Luật Đầu tư 2025 có nhiều thay đổi đáng kể, mang lại nhiều thuận lợi cho các nhà đầu tư mới. Song với những nhà đầu tư đã và đang triển khai dự án cũng có thể yên tâm khi các dự án đã được thành lập trước thời điểm Luật này có hiệu lực vẫn được bảo đảm đầy đủ quyền và lợi ích hợp pháp trong giai đoạn chuyển tiếp. Theo đó, các giấy phép và điều kiện đầu tư đã được cấp hợp pháp tiếp tục có hiệu lực đến hết thời hạn, đồng thời nhà đầu tư được bảo lưu các ưu đãi đầu tư đã được hưởng. Quy định này góp phần bảo đảm tính ổn định, an toàn pháp lý và củng cố niềm tin cho hoạt động đầu tư kinh doanh tại Việt Nam.