CÔNG TY LUẬT BETOHO (BETOHO LAWFIRM) theo dõi sát sao các diễn biến mới nhất của hệ thống pháp luật Việt Nam, đồng thời thực hiện việc cung cấp thông tin và phân tích pháp lý liên quan đến sửa đổi Hiến pháp và cải cách thể chế. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giải thích một cách cẩn trọng, từ góc nhìn của luật sư Việt Nam, về dự thảo sửa đổi Hiến pháp Việt Nam dự kiến trong năm 2025, đặc biệt tập trung vào việc tăng cường vai trò theo Hiến pháp của “Mặt trận Tổ quốc” và việc tái cơ cấu bộ máy hành chính nhà nước, tức sự cân bằng giữa tập trung quyền lực và phân quyền. Bài viết hướng đến các nhà nghiên cứu, người làm thực tiễn và doanh nghiệp quan tâm đến các từ khóa như “sửa đổi Hiến pháp Việt Nam 2025”, “mở rộng vai trò của Mặt trận Tổ quốc”, “cải cách hệ thống hành chính Việt Nam”, “quan hệ thẩm quyền giữa lập pháp, hành pháp và quân đội”, “phân tích pháp lý về cơ cấu quản trị nhà nước Việt Nam”, qua đó phân tích bối cảnh thiết kế thể chế cũng như tác động của các thay đổi này đối với thực tiễn và môi trường đầu tư trong thời gian tới từ góc độ pháp lý.

Ngày 16/6/2025, Quốc hội Việt Nam đã thông qua “Nghị quyết số 203/2025/QH15”, chính thức quyết định sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Nghị quyết này nhằm hiện đại hóa hệ thống Hiến pháp và nâng cao hiệu quả quản lý hành chính, trong đó bao gồm 03 nội dung sửa đổi chính như sau.

Thứ nhất, vai trò của Mặt trận Tổ quốc được tăng cường, đồng thời vị trí cụ thể của tổ chức này trong công cuộc xây dựng Nhà nước và chức năng giám sát được làm rõ ở cấp độ Hiến pháp. Theo đó, Mặt trận Tổ quốc sẽ trở thành một thiết chế có vai trò quan trọng hơn trong việc hình thành sự đồng thuận chính trị - xã hội.
Thứ hai, hệ thống chính quyền địa phương được cải cách, theo đó mô hình hành chính 02 cấp gồm tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và đơn vị hành chính cấp dưới sẽ được áp dụng trên phạm vi cả nước. Cùng với sự thay đổi này, kể từ ngày 01/7/2025, toàn bộ đơn vị hành chính cấp huyện sẽ được bãi bỏ, qua đó dự kiến đơn giản hóa cơ cấu quản lý hành chính.

Thứ ba, thẩm quyền liên quan đến việc trình dự án luật và dự thảo nghị định được tái cơ cấu, theo đó thủ tục và chủ thể trình lên Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ có sự thay đổi. Việc sửa đổi này được kỳ vọng sẽ nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quy trình lập pháp, đồng thời bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Những sửa đổi này là bước ngoặt quan trọng, thể hiện quá trình hiện đại hóa hệ thống Hiến pháp Việt Nam, đồng thời có thể tạo ra tác động đáng kể đối với môi trường đầu tư và thủ tục hành chính.

① Vai trò của Mặt trận Tổ quốc được tăng cường và địa vị của tổ chức này được làm rõ. Mặt trận Tổ quốc được xác định là một bộ phận của hệ thống chính trị tại nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Bên cạnh đó, việc các tổ chức chính trị - xã hội như Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Hội Cựu chiến binh Việt Nam được tích hợp vào Mặt trận Tổ quốc sẽ góp phần thực hiện cơ chế tổ chức và vận hành thống nhất, nhất quán. Thông qua đó, tiếng nói của người dân được kỳ vọng sẽ dễ dàng được tiếp nhận trong khuôn khổ thể chế hơn, đồng thời góp phần tăng cường việc hình thành đồng thuận xã hội.

② Bộ máy hành chính được tái cơ cấu trên quy mô lớn, theo đó toàn bộ đơn vị hành chính cấp huyện trên cả nước sẽ được bãi bỏ và cơ cấu hành chính 02 cấp gồm tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và đơn vị hành chính cấp dưới sẽ chính thức được áp dụng. Sự thay đổi này nhằm đơn giản hóa các tầng nấc trong thủ tục hành chính, đồng thời tăng cường đáng kể vai trò và thẩm quyền của các đơn vị hành chính cấp cơ sở như xã, phường, thị trấn. Qua đó, nền hành chính được kỳ vọng sẽ gần với người dân hơn, đồng thời nâng cao hiệu quả và tính minh bạch.

③ Thẩm quyền trình dự án luật và dự thảo nghị định lên Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng có sự thay đổi. Cơ chế trước đây, theo đó nhiều tổ chức chính trị - xã hội có thể trình riêng lẻ, sẽ được rà soát lại; trong thời gian tới, phương thức để Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đại diện trình sẽ được áp dụng. Đây được xem là biện pháp nhằm sắp xếp lại địa vị pháp lý của các tổ chức thuộc Mặt trận Tổ quốc và bảo đảm tính thống nhất về mặt thể chế.

Tóm lại, “Nghị quyết số 203/2025/QH15” là một bước đi quan trọng hướng tới hiện đại hóa hệ thống pháp luật, thể hiện rõ ý chí chính trị trong việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường phân quyền địa phương và mở rộng sự tham gia dân chủ của người dân. Thông qua lần sửa đổi này, Việt Nam sẽ xây dựng nền tảng pháp lý và thể chế vững chắc hơn cho phát triển bền vững và hội nhập sâu rộng với cộng đồng quốc tế.