Trong thời gian gần đây, Bộ Y tế tiếp tục tăng cường công tác hậu kiểm đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm, trong đó trọng tâm là việc tuân thủ các nghĩa vụ liên quan đến Hồ sơ thông tin sản phẩm (Product Information File – PIF) theo quy định của pháp luật về quản lý mỹ phẩm.

Theo thông tin từ Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế), ngày 05/11, cơ quan này đã ban hành Quyết định số 654/QĐ-XPHC xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty TNHH Đầu tư và Thương mại Japan Connection (“Japan Connection”) do có hành vi kinh doanh mỹ phẩm không có hoặc không xuất trình Hồ sơ thông tin sản phẩm (PIF) theo quy định pháp luật, đồng thời buộc thu hồi và tiêu hủy toàn bộ các sản phẩm mỹ phẩm vi phạm đã đưa ra lưu hành trên thị trường. Đáng chú ý, các sản phẩm bị buộc thu hồi đều là những nhãn hàng quen thuộc đối với người tiêu dùng Việt Nam như Hatomugi, Pantene, Bigen Cream, do Japan Connection đứng tên công bố. Danh sách 9 sản phẩm do japan connection đứng tên công bố bị buộc thu hồi, tiêu hủy bao gồm:

Đến ngày 03/12, Japan Connection đã có văn bản báo cáo về việc chấp hành Quyết định xử phạt. Tuy nhiên, doanh nghiệp cho biết rằng kể từ thời điểm Quyết định được công khai trên Cổng thông tin điện tử của Cục Quản lý Dược, doanh nghiệp không nhận được bất kỳ khiếu nại hoặc yêu cầu trả lại sản phẩm nào từ phía khách hàng, dẫn đến việc “không còn sản phẩm” để thu hồi, tiêu hủy theo yêu cầu.

Để đảm bảo việc xử lý được thực hiện đầy đủ, Cục Quản lý Dược đã có văn bản đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thông báo đến các cơ sở kinh doanh, sử dụng mỹ phẩm trên địa bàn ngừng ngay việc lưu hành 9 sản phẩm vi phạm nêu trên, đồng thời yêu cầu các đơn vị còn tồn sản phẩm phải trả lại cho Japan Connection. Các Sở Y tế có trách nhiệm tổ chức kiểm tra, giám sát và xử lý theo quy định pháp luật trong trường hợp phát hiện các cơ sở không chấp hành, tiếp tục kinh doanh các sản phẩm đã bị buộc thu hồi. Bên cạnh đó, Cục Quản lý Dược cũng yêu cầu Japan Connection gửi thông báo thu hồi đến toàn bộ hệ thống phân phối, tiếp nhận các sản phẩm bị trả lại và tổ chức thu hồi, tiêu hủy theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật. Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm đối với toàn bộ quá trình này và gửi báo cáo bổ sung kèm theo tài liệu chứng minh về Cục Quản lý Dược trước ngày 05/01/2026. Riêng Sở Y tế Hà Nội được giao tiếp tục theo dõi, kiểm tra, giám sát việc thực hiện thu hồi, tiêu hủy của Japan Connection và báo cáo kết quả về Cục Quản lý Dược trước ngày 10/01/2026.

Từ vụ việc nêu trên, có thể rút ra một số lưu ý quan trọng đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh mỹ phẩm tại Việt Nam, bao gồm:

• Hồ sơ PIF là là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc, gắn liền với trách nhiệm của tổ chức, cá nhân đứng tên công bố mỹ phẩm. Doanh nghiệp không chỉ có nghĩa vụ lập và lưu giữ đầy đủ PIF theo quy định, mà còn phải bảo đảm khả năng xuất trình kịp thời, đầy đủ và hợp lệ khi cơ quan có thẩm quyền tiến hành thanh tra, kiểm tra, không phụ thuộc vào việc sản phẩm đã được cấp số tiếp nhận Phiếu công bố mỹ phẩm;
• Việc không còn hàng tồn kho tại doanh nghiệp không đương nhiên làm chấm dứt nghĩa vụ thu hồi, tiêu hủy, trong trường hợp sản phẩm vẫn đang được lưu hành trên thị trường thông qua hệ thống phân phối, đại lý hoặc cơ sở bán lẻ. Trách nhiệm thu hồi trong trường hợp này vẫn thuộc về doanh nghiệp đứng tên công bố và chịu sự giám sát của cơ quan quản lý nhà nước;
• Doanh nghiệp cần xây dựng, duy trì và vận hành hiệu quả cơ chế quản lý chuỗi phân phối, bao gồm hệ thống hợp đồng, quy trình kiểm soát lưu thông, khả năng truy xuất nguồn gốc và phương án thu hồi sản phẩm, nhằm bảo đảm có thể chủ động phối hợp và thực hiện kịp thời các yêu cầu khắc phục hậu quả khi phát sinh từ phía cơ quan quản lý có thẩm quyền;
• Các cơ sở kinh doanh, phân phối và bán lẻ mỹ phẩm cũng cần nâng cao ý thức tuân thủ, chủ động rà soát tình trạng pháp lý của sản phẩm đang lưu hành, đặc biệt đối với các sản phẩm do mình phân phối hoặc bày bán, qua đó hạn chế các rủi ro pháp lý liên đới trong trường hợp tiếp tục kinh doanh sản phẩm đã bị cơ quan có thẩm quyền yêu cầu thu hồi.

Trong bối cảnh cơ quan quản lý nhà nước ngày càng siết chặt công tác hậu kiểm và xử lý vi phạm trong lĩnh vực mỹ phẩm, việc chủ động rà soát hồ sơ pháp lý, hoàn thiện quy trình tuân thủ và xây dựng chiến lược quản trị rủi ro toàn diện không chỉ giúp doanh nghiệp giảm thiểu nguy cơ bị xử phạt, mà còn là yếu tố then chốt để bảo đảm hoạt động kinh doanh được triển khai ổn định, minh bạch và bền vững