Trong quá trình hoạt động tại Việt Nam, các công ty đầu tư Nhật Bản không tránh khỏi những vướng mắc pháp lý liên quan đến tranh chấp lao động. Sự khác biệt giữa pháp luật lao động Việt Nam và tập quán quản trị của Nhật Bản là nguyên nhân phổ biến dẫn đến các tranh chấp phát sinh. Công ty Luật TNHH Betoho với kinh nghiệm tư vấn cho doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam cung cấp giải pháp pháp lý toàn diện, giúp kiểm soát rủi ro và xử lý tranh chấp lao động hiệu quả.

Theo Bộ Luật lao động 2019 và các văn bản hướng dẫn thi hành thì tại Điều 179 Bộ luật lao động 2019  tranh chấp lao động là sự bất đồng, mâu thuẫn về quyền, nghĩa vụ và lợi ích phát sinh trong quá trình xác lập, thực hiện hoặc chấm dứt quan hệ lao động. Ngoài ra, tranh chấp cũng có thể xảy ra giữa:

– Người lao động với người sử dụng lao động;

– Người lao động với doanh nghiệp, tổ chức đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng;

– Các tổ chức đại diện người lao động với nhau;

– Người lao động thuê lại với người sử dụng lao động thuê lại.

Nói một cách đơn giản thì Tranh chấp lao động được hiểu một cách khái quát là mâu thuẫn về quyền, nghĩa vụ và lợi ích giữa người lao động và người sử dụng lao động trong quá trình giao kết, thực hiện hoặc chấm dứt quan hệ lao động.

Đối với doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam, tranh chấp lao động thường phát sinh trong các trường hợp:

• Chấm dứt hợp đồng lao động không đúng quy định;
• Sa thải, kỷ luật lao động;
• Tiền lương, tiền làm thêm giờ, thưởng;
• Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp;
• Điều chuyển, thay đổi vị trí công việc;
• Tranh chấp với lao động quản lý, chuyên gia Nhật Bản làm việc tại Việt Nam.

Một số nguyên nhân thường gặp gồm:

• Áp dụng quy định nội bộ của Nhật Bản không phù hợp với Bộ luật Lao động Việt Nam;
• Nội quy lao động chưa đăng ký hoặc đăng ký không hợp lệ;
• Quy trình xử lý kỷ luật, sa thải không đúng trình tự pháp luật Việt Nam;
• Không nắm rõ nghĩa vụ về giờ làm thêm, nghỉ phép, bảo hiểm;
• Khác biệt văn hóa quản lý lao động Nhật – Việt.

Việc không kiểm soát tốt các yếu tố này có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với khiếu nại, khởi kiện, đình công hoặc bị xử phạt hành chính.

3.1. Tranh chấp về chấm dứt hợp đồng lao động

• Đơn phương chấm dứt trái pháp luật;
• Không thanh toán trợ cấp thôi việc;
• Không báo trước đúng thời hạn.

3.2. Tranh chấp về tiền lương và làm thêm giờ

• Tính sai tiền làm thêm giờ;
• Không trả lương đúng hạn;
• Tranh chấp tiền thưởng, phụ cấp.

3.3. Tranh chấp kỷ luật, sa thải

• Sa thải không có căn cứ hợp pháp;
• Không tổ chức họp xử lý kỷ luật đúng quy định;
• Nội quy lao động không hợp lệ.

3.4. Tranh chấp bảo hiểm và phúc lợi

• Không đóng hoặc đóng thiếu bảo hiểm xã hội;
• Tranh chấp chế độ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động.

Bảng tóm tắt nguyên nhân – hậu quả – căn cứ pháp lý trong tranh chấp lao động

Tùy từng loại tranh chấp, việc giải quyết có thể theo các bước sau:

1. Thương lượng nội bộ giữa doanh nghiệp và người lao động ( CSPL:Điều 180 BLLĐ 2019)
2. Khiếu nại đến NSDLĐ/Thanh tra Lao động (CSPL:Điều 5 & 15 NĐ 24/2018/NĐ-CP)
3. Hòa giải viên lao động (bắt buộc đối với nhiều loại tranh chấp) ( CSPL:Điều 188–190 BLLĐ 2019)
4. Khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền (CSPL Điều 32 BLTTDS 2015; Điều 190 BLLĐ 2019)
5. Thi hành án lao động.

Đối với các doanh nghiệp Nhật Bản đang hoạt động tại Việt Nam, việc chuẩn bị hồ sơ, bằng chứng và chiến lược pháp lý phù hợp ngay từ đầu là yếu tố quyết định kết quả vụ việc.

• Bị tuyên chấm dứt hợp đồng trái pháp luật;
• Phải bồi thường, trả lương, đóng bảo hiểm truy thu;
• Bị xử phạt hành chính theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP;
• Ảnh hưởng uy tín doanh nghiệp và môi trường lao động;
• Nguy cơ đình công tập thể.

Công ty Luật TNHH Betoho cung cấp dịch vụ pháp lý chuyên sâu cho doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam, bao gồm:

• Tư vấn phòng ngừa rủi ro tranh chấp lao động
• Rà soát, soạn thảo hợp đồng lao động, nội quy lao động, thỏa ước
• Đại diện doanh nghiệp làm việc với người lao động, cơ quan nhà nước
• Tham gia hòa giải, tố tụng lao động tại Tòa án
• Tư vấn xử lý kỷ luật, sa thải đúng pháp luật
• Hỗ trợ song ngữ Việt – Nhật – Anh

• Kinh nghiệm thực tiễn về tranh chấp lao động tại doanh nghiệp FDI Nhật Bản
• Đội ngũ Luật sư Việt Nam và Nhật Bản nhiều năm kinh nghiệm có thể sử dụng thành thạo cả 3 ngôn ngữ.
• Hiểu sâu pháp luật Việt Nam và phong cách quản trị doanh nghiệp Nhật
• Tư vấn sát thực tế, hướng đến giải pháp an toàn và hiệu quả
• Đồng hành lâu dài cùng doanh nghiệp tại Việt Nam

Nếu Quý doanh nghiệp đang gặp vướng mắc liên quan đến tranh chấp lao động tại công ty Nhật Bản tại Việt Nam, hãy liên hệ Công ty Luật TNHH Betoho để được luật sư tư vấn chuyên sâu và kịp thời.